Κατάγματα Οστών

Στην καθημερινή κλινική πράξη τα τροχαία και τα εργατικά ατυχήματα αποτελούν βιωματική εμπειρία διαρκώς αυξανόμενη.

Ωστόσο υπάρχουν και ατυχήματα που συμβαίνουν στο σπίτι, στη βόλτα, στην αθλητική ενασχόληση μας και γενικότερα στην καθημερινή μας ζωή. Τα πιο συχνά ατυχήματα είναι αυτά που αφορούν τα μακρά μας οστά.Όταν ένα οστό σπάσει,αυτό ονομάζεται κάταγμα.

Τα υλικά από τα οποία είναι κατασκευασμένα τα οστά μας είναι κυρίως οργανικά και ανόργανα άλατα διαφόρων μετάλλων. Επιπλέον υπάρχουν και διάφορα κύτταρα που προσδίδουν στο οστό τη γνωστή σε όλους μας συμπεριφορά, του οστού δηλαδή που είναι ισχυρό ,ελαστικό και ικανό να αντέξει σε πίεση ,στροφή και ελαφρά γωνίωση.

Όταν ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση ,στροφή ή κάμψη στο οστό (απο τα όρια αντοχής του) τότε αυτό σπάζει. Αναλογικά με την ενέργεια η οποία θα απορροφηθεί από το οστό ανάλογο είναι και το μέγεθος της καταστροφής που θα υποστεί. την δυνατότητα να αποκαταστήσουμε την βλάβη.

Παρόμοια συμπεριφορά στις παραμορφωτικές δυνάμεις παρουσιάζουν και άλλα υλικά όπως είναι το ξύλο ή το μέταλλο,αν ασκήσουμε πίεση, στροφή ή κάμψη. Ωστόσο αυτά τα υλικά που αναφέραμε σαν παράδειγμα μπορούν εύκολα να αντικατασταθούν και από άλλα όμοιά τους.

Τα ανθρώπινα οστά όμως δεν είναι δυνατόν να αντικατασταθούν, γιατί αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του ανθρωπίνου σώματος.

Ετσι είμαστε υποχρεωμένοι να βρούμε μεθόδους για να στηρίξουμε το σπασμένο οστό και να εξασφαλίσουμε στον οργανισμό μας τις συνθήκες που απαιτούνται για να αποκατασταθεί η βλάβη. Όλοι γνωρίζουμε ότι τοποθετούμε γύψο σε ένα σπασμένο κόκαλο. Μία άλλη μέθοδος είναι να βάλουμε χειρουργικά μια ισχυρή πλάκα από μέταλλο ,την οποία στηρίζουμε με βίδες πάνω στο οστό .Υπάρχουν όμως και άλλοι τρόποι ακινητοποίησης με την χρήση συστημάτων εξωτερικής στήριξης του οστού.(εξωτερική οστεοσύνθεση).

Όλοι οι ανωτέρω τρόποι έχουν συγκεκριμένες ενδείξεις και η καταλληλότερη επιλογή τους εγκειται στην φύση του κατάγματος και στην εμπειρία του Ορθοπαιδικου χειρουργού που θα αξιολογήσει όλα τα παραπάνω.

Τι είναι τα οστά και ποιός ο ρόλος τους;

Τα οστά ή αλλιώς κόκκαλα είναι υπόλευκοι, σκληροί και ανθεκτικοί ιστοί. Συνδεόμενοι με τις αρθρώσεις, σχηματίζουν τον σκελετό του σώματος. Σε αυτόν στηρίζονται τα μαλακά μόρια και προστατεύονται ευπαθή όργανα. Επιπλέον, αποτελούν αποθήκη αλάτων ασβεστίου και φωσφόρου για τις ανάγκες του οργανισμού. Ο μυελός των οστών που υπάρχει στο κέντρο ορισμένων από αυτά διακρίνεται σε ερυθρό και κίτρινο και παράγει τα ερυθρά αιμοσφαίρια, βασικό συστατικό του αίματος.

Τα οστά μας διακρίνονται σε επιμήκη (μακρά),βραχέα ,πλατέα και σε αεροφόρα. Τα μακρά οστά στον ανθρώπινο σκελετό πλήττονται περισσότερο και απο αυτά συχνότερα υπεισέρχονται κάταγμα τα ακόλουθα

α) το βραχιόνιο ,β) το αντιβράχιο (κερκίδα-ωλένη), γ) ο μηρός δ) η κνήμη  ε) η περόνη στ) τα μετακάρπια και τα μετατάρσια.

Τί είναι κάταγμα;

Ώς κάταγμα ορίζεται η λύση της συνέχειας ενός οστού πλήρως ή μερικώς.Ένα κάταγμα συνεπώς είναι το »σπάσιμο» του οστού ή του χόνδρου.

Πώς συμβαίνουν τα κατάγματα;

Είναι συνήθως αποτέλεσμα κάκωσης (μεμονομένου τραυματικού γεγονότος) απο την επίδραση άμεσης ή έμμεσης πλήξης οπου το οστούν θραύεται στο σημείο της πρόσκρουσης (άμεση πλήξη) ή σε απόσταση απο το σημείο εφαρμογής της δύναμης(έμμεση πλήξη).

Μπορεί ωστόσο να είναι αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενης καταπόνησης (οπου δημιουργούνται ρωγμές στην επιφάνεια του οστούν) ή αποτέλεσμα παθολογικής ευθραστότητας  που οδηγεί στην αποδυνάμωσή του και στο λεγόμενο παθολογικό κάταγμα.

Ποιά η ταξινόμηση των καταγμάτων;

Τα κατάγματα ταξινομούνται από τον τύπο και τη θέση τους. Μία γενική ταξινόμηση των καταγμάτων είναι ο ακόλουθος διαχωρισμός τους σε:

  • Ανοικτό-κλειστό

  • Ατελές- πλήρες

  • Εγκάρσιο - λοξό - σπειροειδές

  • Συντριπτικό - ρωγμώδες

Ποιά η συμπτωματολογία των καταγμάτων;

Τα κλινικά γνωρίσματα ενός κατάγματος διακρίνονται σε υποκειμενικά (συμπτώματα) και σε αντικειμενικά (σημεία).

  • Τα υποκειμενικά είναι ο πόνος(ένα κάταγμα προκαλεί γενικά πόνο) και η δυσχέρεια-αδυναμία της κίνησης του μέλους που εμπεριέχει το οστούν που πάσχει.
  • Τα αντικειμενικά ευρήματα είναι: το τοπικό οίδημα, η ευαισθησία στην πίεση, η παραμόρφωση, η εκχύμωση, ο κριγμόςκαι η αφύσικη κίνηση στο σημείο της καταγματικής εστίας.

Η θέση και η σοβαρότητα του κατάγματος καθορίζουν τα συμπτώματα του κατάγματος.

Ανεξάρτητα εάν η κλινική διάγνωση είναι βέβαιη ή όχι, ο ακτινολογικός έλεγχος είναι πάντα απαραίτητος για να επιβεβαιωθεί η ύπαρξη του κατάγματος και να προσχεδιαστεί ή θεραπεία.

Ο ακτινολογικός έλεγχος θα πρέπει να γίνεται ύστερα απο κλινική εξέταση ωστε να είναι άρτια επικεντρωμένος,να περιλαμβάνει τις αρθρώσεις κεντρικότερα και περιφερικότερα του κατάγματος για να μην διαφύγουν κακώσεις, και τέλος να είναι πλήρης με όλες τις απαραίτητες προβολές.

Επι αμφιβολίας ή αδυναμίας του ακτινολογικού ελέγχου την διάγνωση μπορεί να συμπληρώσει με εξαιρετική ακρίβεια η αξονική τομογραφία.

Πώς γίνεται η διάγνωση των καταγμάτων;

Ποιά η θεραπεία των καταγμάτων;

Οι βασικοί στόχοι στην αντιμετώπιση των καταγμάτων είναι:

  • Η ανάταξη του κατάγματος ωστε να αποκατασταθεί ο άξονας και η ανατομία του οστού.
  • Η ακινητοποίηση του οστού να είναι γρήγορη και ασφαλής ωστε να έχουμε άμεση κινητοποίηση του ασθενούς.
  • Η υποστήριξη της διαδικασίας της πόρωσης,εξασφαλίζοντας τις βιολογικές και εμβιομηχανικές προυποθέσεις που είναι απαραίτητες για την ευόδωση του.
Η θεραπεία ενός κατάγματος εξαρτάται από τον τύπο κατάγματος, τη σοβαρότητα και τη θέσης του, καθώς επίσης και την κατάσταση του ασθενούς.Οι θεραπευτικές μέθοδοι που ακολουθούμε σήμερα είναι:

Συνεργασίες με ιδιωτικά Νοσοκομεία και Ομίλους